Πώς μπορούν να συνυπάρξουν άνθρωποι διαφορετικών πολιτισμών στην ίδια χώρα – Πώς είναι να μεγαλώνεις σε πολυπολιτισμικό περβάλλον

Πολυπολιτισμικότητα, ένας όρος που έχει «εισβάλει» τα τελευταία χρόνια στο λεξιλόγιο της ελληνικής κοινωνίας, χωρίς ωστόσο οι περισσότεροι να αντιλαμβάνονται περί τίνος πρόκειται ή τι είναι.

Τι είναι πολυπολιτισμικότητα

Με απλά λόγια για να το καταλάβει κανείς χωρίς να είναι ειδικός ή να έχει μελετήσει κοινωνιολογία, η πολυπολιτισμικότητα είναι η συνύπαρξη στον ίδιο χώρο είτε γεωγραφικά, είτε κοινωνικά, ανθρώπων διαφορετικών πολιτισμών, που σημαίνει διαφορετικές θρησκευτικές, γλωσσικές, εθνοτικές καταβολές.

Η αλληλεπίδραση ή η επιρροή μεταξύ τους, ωστόσο δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Συνηθισμένο φαινόμενο εξάλλου, είναι και η γκετοποίηση που παρατηρείται, κυρίως σε μεγάλες πόλεις, όπου συρρέει και το μεγαλύτερο κομμάτι των ανθρώπων, οι οποίοι είτε από επιλογή είτε από ανάγκη βρίσκονται σε μία άλλη χώρα. Εκεί σχηματίζουν τις δικές τους κοινότητες, χωρίς να αφομοιώνονται στην τοπική με ότι μπορεί να συνεπάγεται αυτό.

Κύρια χαρακτηριστικά της πολυπολιτισμικότητας ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, όποια κι αν είναι αυτή, χωρίς προκαταλήψεις.

Στην πολυπολιτισμικότητα εντάσσεται και η έννοια της διαπολιτισμικότητας, όπου εδώ υπάρχει η αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των διαφορετικών ομάδων και κοινοτήτων.

Η Ελλάδα, δεν διεκδίκησε πότε με αξιώσεις τον χαρακτηρισμό μιας πολυπολιτισμικής χώρας. Δεν αποτέλεσε πότε πρώτη επιλογή των ανθρώπων που έψαχναν ένα καλύτερο μέλλον, τουλάχιστον έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οπότε και έρχεται αντιμέτωπη με ένα πρώτο κύμα εισόδου από τα Βαλκάνια και τις πρώην ανατολικές χώρες. Και κάπου εκεί εισέρχεται και το στοιχείο του ρατσισμού στην ελληνική κοινωνία, που συχνά το μπερδεύει με τις δικές της μνήμες.

Τα τελευταία χρόνια, η άφιξη χιλιάδων ανθρώπων, διαφορετικής κουλτούρας, πολιτισμού, θρησκείας κλπ έχει φέρει την ελληνική κοινωνία σε θέση άμυνας. Όμως υπάρχουν περιοχές στην Ελλάδα, που ζουν σε ένα τέτοιο περιβάλλον συνύπαρξης….

Το παράδειγμα της Θράκης

Η περιοχή της Θράκης, και κυρίως οι νομοί Ροδόπης και Ξάνθης. Σχεδόν έναν αιώνα, επισήμως, οι κάτοικοι αυτών των περιοχών συνυπάρχουν, αρμονικά, όχι πάντα, σεβόμενοι ο ένας τη διαφορετικότητα του άλλου. Αυτή όμως αφορά μόνο στο θέμα της διαφορετικής θρησκείας.

Η πληθυσμιακή σύνθεση αφορά σε Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, οι οποίοι ωστόσο είναι Έλληνες πολίτες με ίσα δικαιώματα. Τον διαχωρισμό τον κάνει το ίδιο το ελληνικό κράτος, χαρακτηρίζοντας τους μειονότητα.

Χρόνια τώρα η Θράκη χαρακτηρίζεται ως «ευαίσθητη» περιοχή εξαιτίας του κινδύνου εξ ανατολών  (Τουρκία), αλλά δεν θα αναλύσουμε τις πολιτικές….

Οι Μουσουλμάνοι στη Θράκη ωστόσο έχουν επίσης κατηγοριοποιηθεί σε Πομάκους, Τούρκους και Ρομά, με τους πρώτους συχνά να εντάσσονται ως παρακλάδι στους δεύτερους. Κι όμως και αυτοί οι δύο, Πομάκοι και Τούρκοι, πέρα από την κοινή θρησκεία, δεν έχουν καμία άλλη ομοιότητα, ούτε γλωσσικά, ούτε καν εμφανισιακά. Ωστόσο λόγω πολιτικών «εναγκαλισμών» βρέθηκαν «παγιδευμένοι» σε μία ταυτότητα που απέχει πολύ από τη δική τους.

Στη Θράκη, οι άνθρωποι ναι συνυπάρχουν, δεν είναι όμως πολυπολιτισμικότητα, με την καθαρή και τυπική έννοια του όρου, ούτε διαπολιτισμικότητα. Είναι συνύπαρξη, με αλληλοσεβασμό. Οι χριστιανοί -γιατί εκ των πραγμάτων έτσι διαχωρίζονται, και οι μουσουλμάνοι. Όλοι μοιράζονται τον ίδιο τόπο, τις ίδιες αγωνίες για το μέλλον τους, για την οικογένειά τους και όλα όσα απασχολούν τους ανθρώπους σε μια κοινωνία, χωρίς εξαιρέσεις….

Τα τελευταία χρόνια, η εγκατάσταση ανθρώπων κυρίως Ελλήνων στην καταγωγή, από τις πρώην σοβιετικές χώρες, έφερε μερικές αναταράξεις, όχι όμως ικανές να διαταράξουν τις ισορροπίες.

Προβληματική εκπαίδευση

Κύριο κομμάτι όπου διαπιστώνεται ένα πρόβλημα, είναι αυτό της εκπαίδευσης. Οι γλωσσικές διαφορές συνήθως είναι αυτές που προκαλούν προβλήματα. Τα παιδιά έως την ηλικία – τουλάχιστον μέχρι πριν από 2-3 χρόνια- πήγαιναν στο σχολείο στην ηλικία των 5-6 ετών. Μέχρι τότε όμως μεγάλωναν σε ένα περιβάλλον, όπου η ελληνική γλώσσα ήταν σχεδόν άγνωστη. Επειδή η φοίτηση είναι υποχρεωτική, τα παιδιά έπρεπε να ενταχθούν και να ενσωματωθούν σε ένα περιβάλλον τελείως άγνωστο μέσα σε ελάχιστο χρόνο, χωρίς καμία μέριμνα για αυτό, όχι τόσο από εκπαιδευτικούς ή γονείς, αλλά από την ίδια την πολιτεία, ώστε η ένταξή τους να γίνει ομαλά.

Πώς είναι να μεγαλώνεις σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον

Αν σκέφτεστε πώς είναι να μεγαλώνει κάποιος σε ένα τέτοιο περιβάλλον «πολυπολιτισμικότητας», δεν έχει καμία απολύτως διαφορά. Για να κάνει κάτι διαφορά, πρέπει να έχεις συγκρίσιμα μεγέθη, δεν μπορείς να συγκρίνεις κάτι το οποίο δεν ξέρεις και δεν έχεις ζήσει.

Για τους ανθρώπους που μεγαλώνουν σε περιοχές της Θράκης, το κάλεσμα του Ιμάμη από το τζαμί είναι σύνηθες, και με τα χρόνια γίνεται και αδιάφορο, όσο περίεργο κι αν ακούγεται….

Στα χωριά τα πράγματα είναι λίγο πιο ξεκάθαρα, σε μία ιδιότυπη μορφή γκετοποίησης, οι μουσουλμάνοι ζουν στα δικά τους και οι χριστιανοί επίσης στα δικά τους, ωστόσο οι μεταξύ τους σχέσεις υπάρχουν, και εμπορικές και οικονομικές και κοινωνικές. Πάντα θα σου ευχηθούν για τις θρησκευτικές γιορτές σου, και πάντα θα τους ευχηθείς για τις δικές τους. Γιατί λίγο πολύ γνωρίζεις πότε είναι…συνήθως είναι και μία περίοδος όπου οι πόλεις αδειάζουν και πολλά μαγαζιά παραμένουν κλειστά.

Οι νέες γενιές

Στις πόλεις λοιπόν, η κατάσταση έχει διαφοροποιηθεί αρκετά, πολλοί από τους μουσουλμάνους, ιδιαίτερα η νέα γενιά, που ζούσαν σχεδόν απομονωμένοι στα ορεινά -κυρίως – χωριά, πλέον διεκδικούν έναν καλύτερο τρόπο ζωής, περισσότερο προς το λεγόμενο δυτικό πρότυπο, ως έναν βαθμό βέβαια. Μετακομίζουν σε διαμερίσματα πολυκατοικιών, υπέρβαση για τον τρόπο ζωής τους, και αναλαμβάνουν ενεργά μέρος στην οικονομική δραστηριότητα με τις δικές τους επιχειρήσεις, οι οποίες απευθύνονται σε όλους. Μετέχουν στα κοινά, και σε όλα τα εορταστικά – πολιτιστικά δρώμενα των περιοχών. Στα χρόνια που περνούν βλέπεις και μια διαφοροποίηση στις γυναίκες μουσουλμάνες. Όταν ακούς το «μουσουλμάνα», πιθανότατα η πρώτη εικόνα που σου έρχεται στο μυαλό, είναι η μαντίλα ή η μπούργκα. Το πρώτο ισχύει εν μέρει, το δεύτερο όχι. Κανείς δεν θα ασχοληθεί ιδιαίτερα για το αν φοράει κάποιος μαντίλα ή όχι ή γιατί. Είπαμε όταν βλέπεις κάτι μεγαλώνοντας, το θεωρείς αυτονόητο να συμβαίνει κι όχι περίεργο.

Και σε αυτό το περίεργο αξίζει να κάνουμε μία αναφορά. Οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι, και οι Ρομά κι όποιος άλλος, μπορούν και συνυπάρχουν, χωρίς προβλήματα και εντάσεις, θεωρώντας αυτονόητο τον αλληλοσεβασμό. Μεταξύ χριστιανών ωστόσο υπάρχει ένα θεματάκι…. Όταν για παράδειγμα βρεθείς στην Αθήνα, ή κάπου από τη Θεσσαλονίκη και μετά, δύο είναι οι χαρακτηρισμοί που μπορούν να σου αποδώσουν, Τούρκος ή Βούλγαρος.

Γράψτε το σχόλιο σας

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο

Πηγή: pagenews.gr